Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Fark Nedir?
Proforma fatura (Proforma Invoice – PI) ile ticari fatura (Commercial Invoice – CI), uluslararası ticarette benzer bilgiler içerebilse de farklı amaçlarla ve ticari sürecin farklı aşamalarında kullanılan belgelerdir. Proforma fatura genellikle satış kesinleşmeden önce planlanan ürün, fiyat, teslimat ve ödeme koşullarını göstermek için kullanılır. Ticari fatura ise gerçekleşen ticari işleme ilişkin ürün, miktar, fiyat ve taraf bilgilerini yansıtır. Bu rehberde PI ve CI arasındaki temel farkları, hangi aşamada kullanıldıklarını ve bir belgeden diğerine geçerken hangi bilgilerin değişebileceğini karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.
Kısa Cevap
Proforma fatura (PI), planlanan satışın ürün, fiyat, teslimat ve ödeme koşullarını göstermek için genellikle satış kesinleşmeden önce kullanılan ön ticari belgedir. Ticari fatura (CI) ise gerçekleşen ticari işleme ilişkin ürün, miktar, fiyat ve taraf bilgilerini gösterir. Temel fark, belgelerin ticari sürecin farklı aşamalarında ve farklı amaçlarla kullanılmasıdır.
Proforma Fatura ve Ticari Fatura Nedir?
İki belgenin de yer aldığı beş belgelik akışın tamamı için genel rehbere göz atın.
Proforma fatura ile ticari faturayı ayırmanın en kolay yolu, belgelerin ticari işlemin hangi aşamasını temsil ettiğine bakmaktır.
Planlanan satışın ürün, fiyat, teslimat ve ödeme koşullarını göstermek amacıyla genellikle satış ve sevkiyat öncesinde kullanılan ön ticari belgedir.
Proforma Fatura hakkında detaylı bilgiGerçekleşen ticari işleme ilişkin ürün, miktar, fiyat, taraf ve teslimat bilgilerini gösteren temel ticari belgelerden biridir.
Ticari Fatura hakkında detaylı bilgiUluslararası ticarette Proforma Fatura için Proforma Invoice (PI), Ticari Fatura için Commercial Invoice (CI), Çeki Listesi için ise Packing List (PL) kısaltmaları kullanılır.
Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Temel Farklar
PI ve CI benzer ürün ve taraf bilgilerini içerebilse de temel amaçları, kullanım aşamaları ve bilgilerin durumu bakımından farklılaşır.
| Kriter | Proforma Invoice (PI) | Commercial Invoice (CI) |
|---|---|---|
| Temel Amaç | Planlanan ticari koşulları göstermek | Gerçekleşen ticari işlemin bilgilerini göstermek |
| Kullanım Aşaması | Genellikle satış / sevkiyat öncesi | Gerçekleşen satış ve sevkiyat sürecinde |
| Ürün Bilgileri | Planlanan satışa ilişkin ürün bilgileri | Gerçekleşen işleme ilişkin ürün bilgileri |
| Miktar | Planlanan veya mutabık kalınan miktar | Gerçekleşen işleme ilişkin miktar |
| Fiyat | Planlanan veya mutabık kalınan fiyat | Gerçekleşen işleme ilişkin fiyat |
| Bilgilerin Durumu | Koşullar kesinleşmeden önce güncellenebilir | Gerçekleşen işlem bilgileriyle uyumlu olmalıdır |
| Incoterm | Belirtilebilir | Belirtilebilir |
| HS Code / GTİP | İşleme göre belirtilebilir | İşleme göre belirtilebilir |
| Ödeme Koşulları | Mutabakat amacıyla gösterilebilir | İşleme ilişkin ödeme koşulları gösterilebilir |
| Süreçteki Rol | Ön ticari aşama | Gerçekleşen ticari işlem |
| Axporter Kısaltması | PI | CI |
Proforma Invoice vs Commercial Invoice Örneği
Aşağıdaki temsilî örnekte aynı satış işleminin iki aşaması gösterilmektedir: planlanan koşulları gösteren Proforma Invoice ve gerçekleşen işleme ilişkin Commercial Invoice.
Proforma Invoice
- Proforma No
- PI-2026-00024
- Tarih
- 29.08.2026
- Geçerlilik
- 30 gün
| Ürün / Description | HS Code | Miktar / Qty | Birim / Unit | Birim Fiyat / Unit Price | Toplam / Amount |
|---|---|---|---|---|---|
| Dining Chair Model X | 9401.xx | 500 | Adet | 24,50 USD | 12.250,00 USD |
- Ara Toplam / Subtotal
- 12.250,00 USD
- Toplam / Total
- 12.250,00 USD
- Para Birimi / Currency
- USD
- Teslim Şekli / Incoterm
- FOB
- Yükleme Yeri / Port of Loading
- İstanbul, Türkiye
- Varış Noktası / Destination
- Hamburg, Germany
- Ödeme Koşulu / Payment Terms
- %30 Peşin / %70 Sevkiyat Öncesi
Bu belgeler yalnızca Axporter İhracat Bilgi Merkezi'ndeki eğitim içeriğini görselleştirmek amacıyla hazırlanmış temsili örneklerdir.
Commercial Invoice
- Invoice No
- CI-2026-00024
- Tarih
- 29.08.2026
- Menşe / Origin
- Türkiye
| Ürün / Description | HS Code | Miktar / Qty | Birim / Unit | Birim Fiyat / Unit Price | Toplam / Amount |
|---|---|---|---|---|---|
| Dining Chair Model X | 9401.xx | 500 | Adet | 24,50 USD | 12.250,00 USD |
- Ara Toplam / Subtotal
- 12.250,00 USD
- Toplam / Total
- 12.250,00 USD
- Para Birimi / Currency
- USD
- Teslim Şekli / Incoterm
- FOB
- Yükleme Yeri / Port of Loading
- İstanbul, Türkiye
- Varış Noktası / Destination
- Hamburg, Germany
- Ödeme Koşulu / Payment Terms
- %30 Peşin / %70 Sevkiyat Öncesi
Bu belgeler yalnızca Axporter İhracat Bilgi Merkezi'ndeki eğitim içeriğini görselleştirmek amacıyla hazırlanmış temsili örneklerdir.
PLANLANAN İŞLEM → GERÇEKLEŞEN İŞLEM
Ne Zaman Proforma, Ne Zaman Ticari Fatura Kullanılır?
Hangi belgenin kullanılacağı, ticari işlemin hangi aşamada olduğuna ve ilgili işlem gerekliliklerine bağlıdır.
- 1Alıcıya henüz kesinleşmemiş fiyat ve satış koşullarını iletiyorum.
Genellikle Proforma Fatura (PI) kullanılır.
- 2Ürün, fiyat, teslimat ve ödeme koşullarında satış öncesi mutabakat sağlıyorum.
Proforma Fatura (PI) kullanılabilir.
- 3Satış kesinleşti ve gerçekleşen ticari işlem bilgilerini belgeliyorum.
Ticari Fatura (CI) gündeme gelir.
- 4Gerçekleşen sevkiyatın ürün, miktar ve ticari işlem bilgilerini gösteriyorum.
Commercial Invoice (CI) kullanılır.
- 5Alıcı bir banka veya finansman sürecinde satış öncesi belge talep ediyor.
İşlemin gerekliliklerine göre Proforma Fatura kullanılabilir.
Proforma Faturadan Ticari Faturaya Geçiş
Satış sürecinde Proforma Invoice üzerindeki planlanan koşullar, işlem kesinleşene kadar değişebilir. Commercial Invoice hazırlanırken bilgilerin gerçekleşen ticari işlemle uyumlu olması önemlidir.
- Teklif / Görüşme
- PIProforma InvoicePlanlanan ticari koşullar
- Sipariş / Satış Kesinleşir
- CICommercial InvoiceGerçekleşen ticari işlem
- PLPacking ListÇeki Listesi
- Sevkiyat
PI'dan CI'a Hangi Bilgiler Değişebilir?
- Miktar
- 500 Adet
- Birim Fiyat
- 24,50 USD
- Incoterm
- FOB
- Sevkiyat
- Planlanan: 10 Eylül 2026
- Miktar
- 480 Adet
- Birim Fiyat
- 24,50 USD
- Incoterm
- FOB
- Sevkiyat
- Gerçekleşen: 12 Eylül 2026
Bu örnek yalnızca bilgi değişiminin nasıl gerçekleşebileceğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır; miktar veya tarihin değişmesi zorunlu değildir.
Proforma faturadaki bilgilerin ticari faturaya mekanik olarak kopyalanması yerine, ticari faturanın gerçekleşen işlemle uyumlu bilgileri yansıtması önemlidir.
Proforma ve Ticari Faturada Ortak Bulunabilen Bilgiler
Her iki belgede benzer bilgiler bulunabilse de bu bilgilerin kullanım amacı ve temsil ettiği işlem aşaması farklı olabilir.
- İhracatçı / Satıcı Bilgileri
- Satıcının ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
- Alıcı / İthalatçı Bilgileri
- Alıcının ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
- Ürün Açıklaması
- Satışa konu ürünün anlaşılır biçimde tanımlanması.
- HS Code / GTİP
- İşleme göre kullanılabilen ürün sınıflandırma bilgisi.
- Miktar ve Birim
- Ürün adedi veya ölçü birimi bilgisi.
- Birim Fiyat
- Ürünün birim başına fiyatı.
- Toplam Tutar
- Belgede gösterilen toplam ticari tutar.
- Para Birimi
- İşlemde kullanılan para birimi.
- Teslim Şekli / Incoterm
- Tarafların üzerinde anlaştığı teslim koşulu.
- Ödeme Koşulları
- Ödeme yöntemi ve ödeme aşamalarına ilişkin bilgiler.
Proformanın alanlarını örnek üzerinde görmek için ücretsiz proforma fatura şablonunu inceleyebilirsiniz.
Proforma ve Ticari Faturada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- PI ve CI Aynı Belge Değildir
- Benzer bilgiler içerseler de kullanım amaçları ve işlem aşamaları farklıdır.
- Bilgileri Otomatik Olarak Aynı Kabul Etmeyin
- Satış koşullarında değişiklik olduysa ticari faturanın gerçekleşen işlem bilgileriyle uyumlu olmasına dikkat edin.
- Miktar ve Fiyat
- Gerçekleşen işlemdeki miktar, birim fiyat ve toplam tutarı kontrol edin.
- HS Code / GTİP
- İşlem için kullanılan ürün sınıflandırma bilgisini kontrol edin.
- Teslim Şekli
- Kullanılan Incoterm ve ilgili teslim bilgilerini kontrol edin.
- Ödeme Koşulları
- Tarafların üzerinde anlaştığı ödeme koşullarının işlemle uyumlu olduğundan emin olun.
- Belge Tutarlılığı
- CI, PI, Packing List ve ilgili diğer ihracat belgelerindeki bilgilerin birbirleriyle tutarlı olmasına dikkat edin.
Axporter ile PI ve CI Belgelerini Tek Operasyonda Yönetin
Proforma Fatura ve Ticari Fatura aynı satış ve sevkiyat operasyonuna ait olduğunda, belgeler arasındaki ilişkiyi tek operasyon üzerinden takip etmek bilgi tutarlılığını ve operasyon yönetimini kolaylaştırır.
Axporter'da PI ve CI belgeleri, diğer ilgili ihracat belgeleriyle birlikte aynı ihracat operasyonu (EXP) altında yönetilebilir.
- QT-2026-00024Teklif
- PI-2026-00024Proforma Fatura
- CI-2026-00024Ticari Fatura
- PL-2026-00024Çeki Listesi
- SI-2026-00024Yükleme Talimatı
Operasyon içinde PI-2026-00024 belgesindeki planlanan koşullar, CI-2026-00024 belgesiyle gerçekleşen işleme dönüşür; bu ilişki belgeler arasındaki bilgi tutarlılığının izlenmesini kolaylaştırır.
Müşteri yönetiminden ihracat belgelerine ve sevkiyat operasyonlarına kadar süreci Axporter'da bir araya getirin.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Rehberler
İhracat Belgeleri Nelerdir? QT, PI, CI, PL ve SI Rehberi
İhracatta kullanılan belgeler işleme göre değişir. Bu pillar rehber, Axporter'daki QT, PI, CI, PL ve SI belge akışını tek sayfada açıklar.
Proforma Fatura Nedir? Örnek, Şablon ve İhracat İçin Nasıl Hazırlanır?
Proforma faturanın tanımı, resmi fatura olup olmadığı, içermesi gereken bilgiler, örnek proforma fatura ve ücretsiz Word şablonu (e-posta doğrulamasıyla).
Ticari Fatura (Commercial Invoice) Nedir? Nasıl Hazırlanır?
Ticari faturanın tanımı, içermesi gereken bilgiler, proforma faturadan farkı ve ihracat belge akışındaki yeri.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dış ticaret uygulamaları ülkeye, ürüne ve işleme göre değişebilir. Güncel mevzuat, gümrük, vergi, banka ve ilgili kurum gerekliliklerini ayrıca kontrol edin.