Ticari Fatura (Commercial Invoice) Nedir? Nasıl Hazırlanır?
Ticari fatura (Commercial Invoice – CI), gerçekleşen uluslararası ticari işleme ilişkin ürün, miktar, fiyat, taraf ve teslimat bilgilerini gösteren temel ihracat belgelerinden biridir. İhracatçı tarafından düzenlenen ticari faturada; satıcı ve alıcı bilgileri, ürün açıklaması, miktar, birim fiyat, toplam tutar, para birimi ve teslim şekli gibi ticari işleme ilişkin bilgiler yer alabilir. Ticari fatura, satış öncesinde kullanılan proforma faturadan farklıdır. Belgede yer alması gereken bilgiler; ülkeye, ürüne, sevkiyat şekline ve işlemin gerekliliklerine göre değişebilir.
Kısa Cevap
Ticari fatura (Commercial Invoice), gerçekleşen ticari işlemin ürün, miktar, fiyat, taraf ve teslimat bilgilerini gösteren ve ihracat sürecinde kullanılan temel ticari belgelerden biridir.
Ticari Fatura Nedir?
Ticari faturanın ihracat sürecindeki yerini diğer belgelerle birlikte görmek isterseniz genel rehberi inceleyebilirsiniz.
Ticari fatura, İngilizce adıyla Commercial Invoice, satıcı tarafından gerçekleşen ticari işleme ilişkin temel bilgileri göstermek amacıyla düzenlenen ticari belgedir.
Uluslararası satışlarda ticari fatura; ihracatçı ve alıcı bilgileri, satılan ürünler, miktarlar, fiyatlar, para birimi ve teslim koşulları gibi işlemle ilgili bilgilerin birlikte gösterilmesini sağlar.
Commercial Invoice ifadesi uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılır ve Axporter belge akışında CI kısaltmasıyla gösterilir.
Ticari faturanın içeriği ve kullanım gereklilikleri ülkeye, ürüne ve işleme göre farklılık gösterebilir.
- Gerçekleşen İşlem
- Satışa ilişkin gerçekleşen ticari bilgileri gösterir.
- Ürün ve Tutar
- Ürün, miktar, fiyat ve toplam tutar gibi bilgileri içerir.
- Teslimat Bilgileri
- Teslim şekli ve sevkiyatla ilgili bilgiler işlem kapsamında gösterilebilir.
Ticari Fatura Ne Zaman Düzenlenir?
Ticari fatura genellikle satışın kesinleşmesi ve ticari işlemin gerçekleşme aşamasına gelmesiyle birlikte hazırlanır.
- Satış koşulları kesinleştiğinde
- Ürün ve miktarlar netleştiğinde
- Nihai fiyat ve para birimi belirlendiğinde
- Teslim şekli netleştiğinde
- Sevkiyat belgeleri hazırlanmaya başladığında
- İlgili ticaret, banka veya gümrük süreçlerinde gerekli olduğunda
Belgenin düzenlenme zamanı ve gerekli içeriği işlemin yapısına, ülkeye ve ilgili kurumların gerekliliklerine göre değişebilir.
Ticari Faturada Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?
Bir ticari faturanın içeriği işleme göre değişebilmekle birlikte, uluslararası ticarette aşağıdaki bilgiler yaygın olarak kullanılır.
- İhracatçı / Satıcı bilgileri
- Satıcının ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
- Alıcı / İthalatçı bilgileri
- Alıcının ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
- Commercial Invoice numarası
- Belgenin operasyon içinde izlenebilir kimliği.
- Fatura tarihi
- Belgenin düzenlendiği tarih.
- Ürün açıklaması
- Satılan ürünün anlaşılır tanımı.
- HS Code / GTİP
- İşlem için kullanılan ürün sınıflandırma bilgisi.
- Miktar ve birim
- Sevk edilen ürün adedi veya ölçü birimi.
- Birim fiyat
- Ürünün birim başına fiyatı.
- Toplam tutar
- Kalem ve belge bazındaki toplam ticari tutar.
- Para birimi
- USD, EUR veya işlemde kullanılan diğer para birimi.
- Teslim şekli / Incoterm
- Tarafların anlaştığı teslim koşulu.
- Yükleme yeri
- Sevkiyatın başladığı liman, havalimanı veya nokta.
- Varış noktası
- Sevkiyatın ulaşacağı liman, havalimanı veya nokta.
- Ödeme koşulları
- Ödemenin yöntemi ve aşamaları.
- Menşe bilgisi
- İşlem için gerekli olduğunda ürünün menşe ülkesi.
Ticari Fatura Örneği
Aşağıdaki temsilî ticari fatura örneği, belgede yer alabilecek alanların nasıl bir arada gösterildiğini anlamaya yardımcı olur.
Commercial Invoice
- Invoice No
- CI-2026-00024
- Tarih
- 29.08.2026
- Menşe / Origin
- Türkiye
| Ürün / Description | HS Code | Miktar / Qty | Birim / Unit | Birim Fiyat / Unit Price | Toplam / Amount |
|---|---|---|---|---|---|
| Dining Chair Model X | 9401.xx | 500 | Adet | 24,50 USD | 12.250,00 USD |
- Ara Toplam / Subtotal
- 12.250,00 USD
- Toplam / Total
- 12.250,00 USD
- Para Birimi / Currency
- USD
- Teslim Şekli / Incoterm
- FOB
- Yükleme Yeri / Port of Loading
- İstanbul, Türkiye
- Varış Noktası / Destination
- Hamburg, Germany
- Ödeme Koşulu / Payment Terms
- %30 Peşin / %70 Sevkiyat Öncesi
- Menşe / Origin
- Türkiye
Bu belge yalnızca Axporter İhracat Bilgi Merkezi'ndeki eğitim içeriğini görselleştirmek amacıyla hazırlanmış temsili bir örnektir.
- Belge Numarası ve TarihCI numarası ve düzenleme tarihi.
- Satıcı ve Alıcı Bilgileriİhracatçı ve alıcı firmanın kimlik ve iletişim bilgileri.
- Ürün ve HS CodeÜrün tanımı ve gümrük tarife istatistik pozisyonu.
- Miktar ve FiyatMiktar, birim ve birim fiyat bilgileri.
- Toplam Tutar ve Para BirimiBelge toplamı ve işlemde kullanılan para birimi.
- Teslim ŞekliIncoterm, yükleme yeri ve varış noktası.
- Menşe Bilgisiİşlem için gerekli olduğunda ürünün menşe ülkesi.
- Ödeme KoşullarıÖdeme yöntemi ve ödeme aşamaları.
- Belge Numarası ve TarihCI numarası ve düzenleme tarihi.
- Satıcı ve Alıcı Bilgileriİhracatçı ve alıcı firmanın kimlik ve iletişim bilgileri.
- Ürün ve HS CodeÜrün tanımı ve gümrük tarife istatistik pozisyonu.
- Miktar ve FiyatMiktar, birim ve birim fiyat bilgileri.
- Toplam Tutar ve Para BirimiBelge toplamı ve işlemde kullanılan para birimi.
- Teslim ŞekliIncoterm, yükleme yeri ve varış noktası.
- Menşe Bilgisiİşlem için gerekli olduğunda ürünün menşe ülkesi.
- Ödeme KoşullarıÖdeme yöntemi ve ödeme aşamaları.
Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Fark Nedir?
Proforma fatura (PI) ile ticari fatura (CI) birbirine benzeyen bilgiler içerebilse de kullanım aşamaları ve amaçları farklıdır.
Ayrıntılı karşılaştırma için Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Fark rehberine göz atabilirsiniz.
| Kriter | Proforma Invoice (PI) | Commercial Invoice (CI) |
|---|---|---|
| Temel Amaç | Planlanan işlemin ticari koşullarını göstermek | Gerçekleşen ticari işlemin bilgilerini göstermek |
| Aşama | Genellikle satış / sevkiyat öncesi | Gerçekleşen satış ve sevkiyat sürecinde |
| Bilgilerin Durumu | Koşullar kesinleşmeden önce güncellenebilir | Gerçekleşen işleme uygun bilgileri yansıtmalıdır |
| Kullanım | Teklif, sipariş teyidi ve bazı ön işlem süreçleri | Ticari işlem, sevkiyat ve ilgili dış ticaret süreçleri |
Ticari faturadan önce gönderilen proformayı hazırlamak için ücretsiz proforma fatura şablonunu indirebilirsiniz.
Ticari Faturanın İhracat Sürecindeki Yeri
İhracat belgelerini birbirinden bağımsız dosyalar olarak değil, aynı satış ve sevkiyat operasyonunun farklı aşamalarında kullanılan belgeler olarak değerlendirmek süreç takibini kolaylaştırabilir.
- QTTeklif
- PIProforma Fatura
- CITicari Fatura
- PLÇeki Listesi
- SIYükleme Talimatı
Ticari Fatura Nasıl Hazırlanır?
- 1Satıcı ve alıcı bilgilerini ekleyin
Tarafların ticari unvan ve gerekli iletişim bilgilerini kontrol edin.
- 2Fatura numarası ve tarihi belirleyin
Belgeyi operasyon içindeki diğer ihracat belgeleriyle tutarlı şekilde tanımlayın.
- 3Ürün bilgilerini yazın
Ürün açıklamasını, miktarı, birimi ve işlem için gerekli olduğunda HS Code / GTİP bilgisini ekleyin.
- 4Fiyat ve para birimini belirtin
Birim fiyatı, toplam tutarı ve kullanılan para birimini açıkça gösterin.
- 5Teslim koşullarını belirtin
Tarafların üzerinde anlaştığı Incoterm ve ilgili teslimat bilgilerini gösterin.
- 6Ödeme ve sevkiyat bilgilerini kontrol edin
İşlemde kullanılan ödeme koşulları ve ilgili sevkiyat bilgilerinin tutarlı olduğundan emin olun.
- 7Belgeyi diğer ihracat evraklarıyla karşılaştırın
Ticari faturadaki ürün, miktar ve sevkiyat bilgilerinin ilgili PI, Packing List ve diğer operasyon belgeleriyle uyumunu kontrol edin.
Ticari Fatura Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Taraf Bilgileri
- Satıcı ve alıcı bilgilerinin doğru olduğundan emin olun.
- Ürün Açıklaması
- Ürünün anlaşılır ve işlemle uyumlu şekilde tanımlanmasına dikkat edin.
- HS Code / GTİP
- İşlem için kullanılan ürün sınıflandırma bilgisini kontrol edin.
- Miktar
- Faturadaki miktarın sevkiyat belgeleriyle uyumunu kontrol edin.
- Fiyat ve Para Birimi
- Birim fiyat, toplam tutar ve para birimini açıkça belirtin.
- Teslim Şekli
- Kullanılan Incoterm ve ilgili teslim bilgilerini kontrol edin.
- Ödeme Koşulları
- Tarafların üzerinde anlaştığı ödeme koşullarını açıkça gösterin.
- Belge Tutarlılığı
- CI, PI, Packing List ve ilgili diğer ihracat belgelerindeki bilgilerin birbirleriyle tutarlı olmasına dikkat edin.
Axporter ile İhracat Belgelerini Tek Operasyonda Yönetin
İhracat belgeleri aynı satış ve sevkiyat operasyonuna ait olduğunda, belgeler arasındaki ilişkiyi ve bilgi tutarlılığını korumak operasyon takibini kolaylaştırır.
Axporter'da QT, PI, CI, PL ve SI belgeleri ilgili ihracat operasyonu (EXP) altında yönetilebilir.
- QT-2026-00024Teklif
- PI-2026-00024Proforma Fatura
- CI-2026-00024Ticari Fatura
- PL-2026-00024Çeki Listesi
- SI-2026-00024Yükleme Talimatı
QT, PI, CI, PL ve SI belgelerini aynı ihracat operasyonu altında Axporter'da takip edin.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Rehberler
İhracat Belgeleri Nelerdir? QT, PI, CI, PL ve SI Rehberi
İhracatta kullanılan belgeler işleme göre değişir. Bu pillar rehber, Axporter'daki QT, PI, CI, PL ve SI belge akışını tek sayfada açıklar.
Proforma Fatura Nedir? Örnek, Şablon ve İhracat İçin Nasıl Hazırlanır?
Proforma faturanın tanımı, resmi fatura olup olmadığı, içermesi gereken bilgiler, örnek proforma fatura ve ücretsiz Word şablonu (e-posta doğrulamasıyla).
Proforma Fatura ile Ticari Fatura Arasındaki Fark Nedir?
Proforma Invoice (PI) ile Commercial Invoice (CI) arasındaki temel farklar, kullanım aşamaları ve karşılaştırmalı belge örnekleri.
Packing List (Çeki Listesi) Nedir? Nasıl Hazırlanır?
Çeki listesinin tanımı, içerdiği bilgiler, koli/palet/ağırlık/CBM gösterimi, ticari faturadan farkı ve ihracat belge akışındaki yeri.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dış ticaret uygulamaları ülkeye, ürüne ve işleme göre değişebilir. Güncel mevzuat, gümrük, vergi, banka ve ilgili kurum gerekliliklerini ayrıca kontrol edin.